Yetişkin-yaşlı psikolojisi

  • Anasayfa
  • Yetişkin-yaşlı psikolojisi

YETİŞKİN-YAŞLI PSİKOLOJİSİ

 

 Yetişkinlik dönemi ( 18-65 yaş) artık ergenlik döneminin belirsizlik ve kararsızlıklarının ortadan kalktığı; daha gerçekçi olunan, sorumlulukların yerine getirilmeye hazır olunduğu bir evre olarak görülmelidir.

  Örneğin, ergenlik dönemi sonrası üniversite sınavını kazanmış bir genç için okulunu başarıyla bitirmek önemlidir. Yetişkinlik dönemi, gencin hayatını düzenli idame ettirecek bir iş bulmayı, evlenip sosyal yaşama gerektiği gibi uyum sağlamayı düşündüğü bir dönemdir.    Yetişkin sayılabilmenin en önemli ölçütü bağımsız olarak yaşamını yönetme sorumluluğunu alabilmektir. Yetişkinliğe geçiş aynı zamanda aileden ayrılma dönemidir. Üniversiteye, askere, iş için başka bir yere gitme, evlenme zamanıdır. Bu durum ailesine bağlılık düzeyi yüksek olan bireylerde zorlu geçecek bir döneme sebep olabilmektedir.

  Evlilik yaşamıyla birlikte yetişkinin hayatında meydana gelen en önemli değişiklik Çocuk sahibi olmaktır. Sadece kendisi için değil Çocukları için de iyi bir gelecek planlamak yetişkin için önemlidir.

  Bu dönemde meslek secimi, yetişkin için sadece bir kariyer ya da ekonomik bağımsızlık değil aynı zamanda bir yaşam biçimidir. Beklentilerine uygun bir meslek sahibi olamamak bireyin kendini üretken hissetmemesine neden olur. Yetişkinlik kişinin fiziksel, bilişsel ve ahlaki gelişimini büyük ölçüde tamamladığı, her açıdan olgunlaştığı bir dönemdir.

  Bu dönemde zeka en üst seviyededir. Soyut düşünme ve mantıksal işlemler ön plandadır. İnancını ve hayat felsefesini belirleyen yetişkin birey, toplumsal sorumlulukların ve ahlaki değerlerin farkındadır.

  İlk yetişkinlik döneminde güç, hız, üretkenlik gibi özellikler ön plana çıkarken kırklı yaşlardan sonra bilgelik, erdemlilik, merhamet, sevgi gibi özellikler ön plana çıkar. Topluma en üst seviyede katkıda bulunulan dönem yetişkinlik dönemidir. Bu dönemin gerektirdiği gelişim görevlerini yerine getirmekte güçlük çekmek bireylerde psikolojik olarak çökkünlüğe ya da daha farklı problemlere sebep olabilmektedir.

  Yetişkinlik dönemini takip eden yaşlılık dönemidir. Yaşlılık, genel olarak 65 ve üzeri yaşları kapsar.

 Bu dönemde fiziksel, ruhsal ve zihinsel aktivitelerde düşme görülür. Yaşlılıkla beraber algılamada azalma, dikkatsizlik, düşünme hızında yavaşlama, irdeleme yeteneklerinin olumsuz yönde etkilendiği görülür. Yaşlanmanın bu türden etkilerini azaltmak için yetişkinlikten itibaren stresten uzak durmak, dengeli beslenmek, uygun fiziksel aktivitelere yeteri kadar vakit ayırmak gerekir.

 Bunlar yaşlanmanın hem fiziksel hem de psikolojik olumsuz etkilerini aza indirecektir. Bu yaklaşım yaşlı insanların bilişsel yönden zayıflamalarının önüne geçip onlara gerekli olacak irdeleme yeteneklerinin sağlıklı biçimde ileri yaşlılık dönemlerine kadar kendilerine eşlik etmesini sağlayacaktır.